ABSTRACT

Đề tài: Nghiên cứu nâng cao khả năng của các kỹ thuật phân tích kích hoạt neutron (NAA) và huỳnh quang tia X (XRFA)
áp dụng cho các loại mẫu dầu thô

Chủ nhiệm: CN. Nguyễn Thị Sỹ

 

Some improvements for INAA procedure on nuclear reactor to determine trace elements concentration in crude oil samples have been carried out, including (i) the procedure of packing sample for irradiation and investigation of neutron attenuation in container for long irradiation by MCNP; (ii) Study and correction of the sample evaporation after irradiation; (iii) Treatment of sample before irradiation by low temperature vaporization and solvent; and (iv) Investigation of gamma self absorption in the sample.

The XRFA procedure for analyzing of V, Ni, Cu, Zn, Sr and Pb in crude oil sample has also been established.

In the INAA procedure for crude oil, it is neccessary to let the sample naturally evaporize before irradiation (except for some easily vaporized elements such as Br, Cl, S, Se, As and Hg). The sample is then packed by improved procedure. Neutron shielding (during irradiation) as well as gamma self absorption for energy <400keV (during measurement) and sample evaporization (after irradiation) are corrected.

XRFA is available in analyzing of some elements such as K, Ca, Ga, Ge, Y, Zr and Pb in crude oil sample, which are difficultly characterized by INAA.

Through this study, determination of trace elements concentration in crude oil sample has been done by combination of INAA and XRFA at NRI

Một số cải tiến trong qui trình phân tích hàm lượng nguyên tố vết trong mẫu dầu thô bằng INAA trên lò phản ứng đã được thực hiện, bao gồm: (i) Cải tiến qui trình đóng gói mẫu chiếu và khảo sát sự suy giảm nơtrôn trong container chiếu mẫu dài bằng chương trình MCNP; (ii) Khảo sát, hiệu chỉnh sự bay hơi của mẫu sau khi chiếu; (iii) Xử lý mẫu trước khi chiếu bằng bay hơi nhiệt độ thấp và bằng dung môi; (iv) Khảo sát sự tự hấp thụ gamma trong mẫu.

Một qui trình phân tích XRFA cho 6 nguyên tố ( V, Ni, Cu, Zn, Sr và Pb) trong mẫu dầu thô đã được thiết lập qua đề tài.

Các kết quả cho thấy, đối với qui trình phân tích các nguyên tố vết trong mẫu dầu thô bằng INAA cần thiết phải xử lý mẫu trước khi chiếu bằng phương pháp bay hơi tự nhiên (ngoại trừ khi phân tích các nguyên tố: Br, Cl, S, Se, As và Hg, là những nguyên tố dễ bay hơi trong quá trình xử lý mẫu), đóng gói mẫu theo qui trình cải tiến và thực hiện hiệu chỉnh hệ số tự che chắn nơtrôn (trong quá trình chiếu), tự hấp thụ gamma đối với vùng năng lượng <400keV và hiệu chỉnh khối lượng do bay hơi tự nhiên đối với mẫu sau khi chiếu.

Phương pháp XRFA có khả năng phân tích một số nguyên tố vết trong mẫu dầu thô mà INAA gặp khó khăn (hoặc ngưỡng cao) như: K, Ca, Ga, Ge, Y, Zr và Pb.